İş kurarken ilk soru “hangi destek var?” değil, “hangi müşterinin hangi ihtiyacını karşılayacağım?” olmalıdır. Destek programı geçici, müşteri ve maliyet dengesi ise işletmenin temelidir. Hakkâri’de mesafe ve mevsim koşulları tedarik planına ayrıca eklenmelidir.

İlk beş adım

  1. Hedef müşteriyi tanımlayın.
  2. Rakip ve alternatifleri yerinde inceleyin.
  3. Ürünü küçük ölçekte test edin.
  4. Sabit ve değişken giderleri ayırın.
  5. En az birkaç aylık nakit planı hazırlayın.

Resmî süreçler: Faaliyet türüne göre şirket kuruluşu, vergi, belediye ruhsatı, oda kaydı, gıda veya mesleki izinler gerekebilir. İnternetteki genel listeler yerine ilgili kurumdan iş koluna özel güncel belge listesi alınmalıdır.

Son beş adım

  1. Tedarikçiyi ve alternatifini belirleyin.
  2. Satış kanalını seçin.
  3. İade ve müşteri şikâyeti süreci kurun.
  4. Sigorta ve iş güvenliği yükümlülüklerini inceleyin.
  5. Ölçülebilir altı aylık hedef belirleyin.

Destek başvurusu: KOSGEB ve diğer kurumların programları dönemsel olarak değişir. Uygun sektör, gider ve tarih güncel rehberden kontrol edilmelidir. Danışman ücreti ödemeden önce hizmet kapsamı yazılı alınmalı; hiçbir kişi “kesin onay” garantisi veremez.

Yerel dayanıklılık: Tek tedarikçiye veya tek müşteriye bağımlılık işletmeyi kırılgan hale getirir. Ulaşım gecikmesi ve mevsimsel talep için alternatif plan oluşturulmalıdır. İş dünyası içerikleri İş Dünyası, finans rehberleri Ekonomi kategorisinde yayımlanır.

Müşteri geri bildirimi: İade nedeni ve sık sorulan sorular kaydedildiğinde ürün geliştirme kolaylaşır. Müşteri verileri yalnızca gerekli amaçla tutulmalı, izinsiz reklam gönderilmemelidir.

Erken uyarılar: Satış artarken nakdin azalması, sürekli indirim, birikmiş vergi veya tek müşteriye bağımlılık uyarıdır. Aylık değerlendirmede ciro, kâr, nakit, stok ve alacak birlikte incelenmelidir.

Müşteriyi ve ihtiyacı doğrulayın

İş kurmanın başlangıç sorusu “hangi destek var?” değil, “hangi müşterinin hangi sorununu çözeceğim?” olmalıdır. Hedef müşteri yaş, yer, gelir, satın alma sıklığı ve ihtiyaç açısından tanımlanmalıdır. Hakkâri’de mesafe, mevsim, nüfus hareketi ve ilçe farklılığı pazar büyüklüğünü etkileyebilir. Sadece aile ve arkadaşların olumlu yorumu talebi kanıtlamaz.

Ürün veya hizmet küçük ölçekte test edilmeli; ödeme yapmaya hazır gerçek müşteriden geri bildirim alınmalıdır. En çok sorulan soru, vazgeçme nedeni, teslim beklentisi ve tekrar satın alma isteği kaydedilebilir. Test sonucuna göre ürün, fiyat veya müşteri grubu değişebilir. İş fikrini değiştirmek başarısızlık değil, pahalı yatırımdan önce öğrenmedir.

Maliyet, nakit ve kuruluş biçimi

Kuruluş gideri dışında en az birkaç aylık işletme sermayesi planlanmalıdır. Kira, depozito, ekipman, ruhsat, vergi, sigorta, hammadde, enerji, personel ve pazarlama ayrı satırda yer almalıdır. Satışın beklenenden geç başlaması senaryosu hazırlanmalıdır. Kredi kullanılacaksa taksit yalnızca iyi ayda değil düşük satış döneminde de ödenebilir olmalıdır.

Şahıs işletmesi, şirket veya ortaklık seçimi; faaliyet, risk, ortak sayısı, vergi ve büyüme hedefiyle değerlendirilmelidir. İnternetteki genel tavsiye yerine mali müşavir ve ilgili kurumdan güncel bilgi alınmalıdır. Ortaklıkta görev, sermaye, karar, ücret, kâr paylaşımı ve ayrılma koşulları yazılı olmalıdır. Sözlü anlaşma, işletme büyüdüğünde ciddi uyuşmazlığa dönüşebilir.

İş kurmadan önce müşteri, maliyet, izin ve risk planı
İş kurma kararı destek başvurusundan önce müşteri, maliyet, izin ve risk planına dayanmalıdır.

İzin, tedarik ve satış sistemi

Faaliyete göre vergi kaydı, oda işlemi, belediye ruhsatı, mesleki belge, gıda veya sağlık izni gerekebilir. İş yeri kiralanmadan önce mekânın planlanan faaliyete uygunluğu sorulmalıdır. Sonradan alınamayan ruhsat, kira ve tadilat kaybına yol açabilir. Resmî belge listesi doğrudan yetkili birimden ve iş koluna özel alınmalıdır.

Tek tedarikçi ve tek satış kanalı işletmeyi kırılgan yapar. Ana tedarikçinin yanında fiyat ve teslim süresi bilinen alternatif bulunmalıdır. Mağaza, sosyal medya, pazar yeri ve toptan satışın komisyon, teslimat ve iade koşulları farklıdır. Müşteriye stokta olmayan ürünü varmış gibi göstermek yerine gerçek teslim süresi verilmelidir.

İlk altı ayı ölçülebilir yönetin

İlk altı ay için satış adedi, müşteri tekrar oranı, brüt kâr, nakit, stok ve şikâyet sayısı gibi az sayıda ölçüt belirlenebilir. Yalnızca takipçi veya ciro işletmenin sağlığını göstermez. Her ay hedef-gerçekleşme karşılaştırması yapılmalı; satış artarken para azalıyor veya iadeler yükseliyorsa neden araştırılmalıdır.

KOSGEB desteklerinin sektör, tarih ve gider koşulları dönemsel değişebilir. Güncel program okunmalı ve hiçbir kişinin kesin onay garantisine güvenilmemelidir. Girişimcilik içerikleri İş Dünyası, mali planlama rehberleri Ekonomi bölümünde yayımlanır.

İşletme açılmadan önce görevlerin, haftalık çalışma düzeninin ve müşteri şikâyetlerinin kim tarafından yönetileceği de yazılı biçimde belirlenmelidir.

Sık yapılan hatalar ve kalite kontrolü

Bu rehberin yararlı olması, bilgilerin gerçek durumda doğru sırayla uygulanmasına bağlıdır. Aşağıdaki hatalar küçük görünse de zaman, para veya güvenlik kaybına yol açabilir. Karar vermeden önce koşulların değişip değişmediği ve bilginin hangi resmî kaynaktan doğrulandığı yeniden kontrol edilmelidir.

  • Müşteri ve maliyet hesabından önce yalnız destek programına odaklanmak.
  • İş yerini kiraladıktan sonra faaliyet için uygun ruhsat alınamadığını fark etmek.
  • Tek tedarikçi ve tek müşteriye bağlı kalarak mevsimsel gecikmeye karşı alternatif kurmamak.
  • Ciro artışını başarı sayıp kâr, nakit, stok, iade ve alacağı birlikte ölçmemek.

Uygulama sırasında tarih, başvuru numarası, ölçüm, fotoğraf veya harcama gibi doğrulanabilir kayıtlar tutulmalıdır. Sonuç alındığında başlangıçtaki hedefle gerçekleşen durum karşılaştırılmalı; işe yaramayan adım aynı biçimde tekrarlanmamalıdır. Resmî süreç, ücret veya risk koşulu değiştiğinde bu içerik tek başına karar belgesi sayılmamalı; ilgili kurumdan güncel bilgi alınmalıdır.

Okur için son doğrulama: Uygulamaya geçmeden önce müşteri testi, maliyet ve nakit, i̇zin ve tedarik ve altı aylık ölçüm başlıklarını tek sayfada not edin. Her başlığın karşısına bilgiyi hangi tarihte, hangi kurumdan veya hangi ölçümle doğruladığınızı yazın. Eksik kalan bir nokta varsa tahminle ilerlemek yerine ilgili kurumdan bilgi alın. Karar sonrasında sonucu yeniden ölçün; yalnızca işlemin yapılmış olması hedefe ulaşıldığını göstermez. Bu kayıt yöntemi daha sonra aynı konuyla karşılaşan aile üyesi, çalışan veya komşuya doğrulanabilir bilgi aktarmanızı sağlar. Kişisel veri içeren belgeleri paylaşmadan önce gereksiz alanları kapatın ve kayıtları güvenli yerde saklayın. Acil risk bulunan durumlarda çevrim içi araştırmayla zaman kaybetmeyin; uygun acil yardım kanalına başvurun.

Kaynak ve güncellik notu: Bu rehber hazırlanırken KOSGEB, Ticaret Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ve ilgili meslek kuruluşları tarafından yayımlanan bilgilerden yararlanılmıştır. Hizmetler, tarihler ve uygulama şartları değişebileceğinden işlem öncesinde güncel resmî duyuru kontrol edilmelidir. İçerik 2 Ekim 2026 tarihinde Özgün Gündem Haber Merkezi tarafından genişletilerek yeniden incelenmiştir.