Türkiye'nin 2025 yılı dış ticaret verileri, büyük ölçekli işletmelerin özellikle ithalattaki belirleyici ağırlığını ortaya koydu. Ankara'da açıklanan istatistiklere göre ihracatın yaklaşık yarısı, ithalatın ise yarıdan fazlası 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimler tarafından yapıldı.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistiklerine göre 2025 yılında 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ithalat gerçekleştirdi.
İhracat yapan girişimlerin yüzde 74,2'sini 1-9 çalışanı bulunan mikro işletmeler oluşturdu. Buna karşılık mikro işletmelerin toplam ihracattaki payı yüzde 18,3'te kaldı.
Toplam ihracatın yüzde 46,1'ini büyük ölçekli girişimler yaptı. Küçük işletmeler yüzde 17,3, orta ölçekli işletmeler ise yüzde 18,3 pay aldı.
İthalatta büyük işletmelerin ağırlığı daha belirgin oldu. İthalat yapan girişimlerin yalnızca yüzde 1,1'ini oluşturan 250 ve üzeri çalışanlı işletmeler, toplam ithalatın yüzde 59,4'ünü gerçekleştirdi.
Dış ticarette sanayinin payı
Ana faaliyet alanları incelendiğinde ihracatın yüzde 57,6'sının sanayi, yüzde 37,7'sinin ticaret sektöründeki girişimler tarafından yapıldığı görüldü. İthalatta sanayinin payı yüzde 45,4, ticaretin payı yüzde 37,8 olarak kaydedildi.
Büyük işletmeler sanayi sektörünün dış ticaretinde de öne çıktı. 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimler sanayi ihracatının yüzde 70,3'ünü, sanayi ithalatının ise yüzde 80,7'sini gerçekleştirdi.
Sanayicinin ihracatında AB ilk sırada
Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ihracatlarının yüzde 49,2'sini Avrupa Birliği ülkelerine yaptı. AB dışındaki Avrupa ülkelerinin payı yüzde 14,3, Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payı yüzde 10,9 oldu.
Sanayi girişimlerinin ithalatında yüzde 35,3 ile ilk sırayı AB ülkeleri aldı. Diğer Asya ülkeleri yüzde 25,9, AB dışındaki Avrupa ülkeleri ise yüzde 15,9 paya sahip oldu.
İlk 500 girişimin dış ticaretteki ağırlığı
En fazla dış ticaret yapan ilk 500 girişim, toplam ihracatın yüzde 51'ini ve ithalatın yüzde 64,8'ini gerçekleştirdi. En fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin toplam ihracattaki payı yüzde 8,9 olurken, ithalatta ilk 5 girişimin payı yüzde 13,8 olarak hesaplandı.
Girişimlerin yüzde 39'u yalnızca bir ülkeye ihracat yaptı. İthalatını tek ülkeden gerçekleştiren girişimlerin oranı ise yüzde 84,6 olarak belirlendi.
Öte yandan 20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimler toplam ihracatın yüzde 57,4'ünü oluşturdu. En az 20 ülkeden ithalat yapanların girişimler içindeki oranı yüzde 0,8 olmasına rağmen, bu işletmeler toplam ithalatın yüzde 52,5'ini yaptı.
TÜİK'in açıkladığı veriler, 2025 yılında dış ticaret hacminin önemli bölümünün büyük ölçekli ve çok sayıda ülkeyle çalışan girişimlerde yoğunlaştığını gösterdi.
Yorumlar