HAKKÂRİ - Hakkâri Çocuk Hakları Komitesi, çocukların iklim değişikliği ve çevrenin korunması konularında söz üretmesini desteklemek amacıyla farkındalık etkinliği düzenledi. Programda çocuklar ve vatandaşlar mesajlarını “iklim ağacı” üzerinde bir araya getirdi; katılımcılara tohum ve fidan dağıtıldı. Dijital ayak izi ve dijital israf da etkinliğin bilgilendirme başlıkları arasında yer aldı.

Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Sevgül Bilgiç’in de katıldığı etkinlik, Bakanlığın COP31 hazırlıkları kapsamında gerçekleştirildi. Çocuk hakları ile iklim konusunun aynı programda ele alınması, çevresel değişimlerin çocukların sağlığı, eğitimi, güvenliği ve gelecekteki yaşam koşulları üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Hakkâri’de çocukların iklim etkinliğini özetleyen bilgi kartı
Etkinlik; çevre mesajını fidan, tohum ve dijital tüketim farkındalığıyla günlük yaşama bağladı.

İklim ağacı etkinliğinde neler yapıldı?

Katılımcılar çevre ve iklim konusundaki düşüncelerini görünür hale getirerek ortak bir iklim ağacı oluşturdu. Böylece çocuklar yalnızca dinleyici olarak değil, kendi mesajını ifade eden katılımcılar olarak programın merkezinde yer aldı. Dağıtılan tohum ve fidanlar ise etkinliğin sembolik mesajını günlük yaşamda sürdürülebilecek somut bir adıma dönüştürdü.

Fidan dağıtımının kalıcı fayda sağlaması için doğru türün uygun yerde dikilmesi, ilk yıllarda düzenli sulama ve bakım yapılması gerekiyor. Kaç fidanın yaşadığı, kim tarafından bakıldığı ve dikim alanının koşulları izlenmezse dağıtım tek günlük bir faaliyette kalabilir. Gelecek etkinliklerde bakım takviminin ve sonuçların çocuklarla birlikte takip edilmesi eğitim değerini artırabilir.

İklim ağacındaki mesajların daha sonra okul, kurum veya dijital bir sergide paylaşılması da çocukların görüşlerinin karar süreçlerinde görünür olmasına katkı sağlar. Ancak çocukların fotoğrafı, adı veya kişisel bilgileri yayımlanırken veli onayı ve mahremiyet kuralları gözetilmeli.

Dijital israf çevreyle nasıl bağlantılı?

Dijital hizmetler görünür bir atık üretmiyor gibi algılansa da cihazların üretimi, veri merkezlerinin çalışması, ağ altyapısı ve elektrik tüketimi çevresel kaynak kullanıyor. Gereksiz dosyaları sürekli çoğaltmak, kullanılmayan cihazları açık bırakmak veya kısa sürede yeni cihaz almak gibi alışkanlıklar enerji ve elektronik atık yükünü artırabilir.

Çocuklara verilecek mesajın teknoloji kullanımını suçlayıcı değil, bilinçli tercihleri destekleyici olması önemli. Cihazı daha uzun süre kullanmak, enerji tasarrufu ayarlarını açmak, gereksiz otomatik indirmeleri azaltmak, elektronik atıkları uygun toplama noktasına teslim etmek ve ekran süresini dengeli planlamak uygulanabilir örnekler arasında.

Çevre konusunda çocuklarla güvenli ve yaşa uygun çalışmalar hazırlamak isteyen aileler, sitemizin Çocuk kategorisindeki rehber ve haberleri takip edebilir. Etkinliklerde korku dili yerine çözüm üretme, gözlem ve birlikte hareket etme yaklaşımı benimsenmeli.

Dijital alışkanlıklarla ilgili hedeflerin ölçülü olması gerekir. Her dosyanın silinmesi veya çevrim içi hizmetlerin tamamen bırakılması gerçekçi bir çevre politikası değildir. Bunun yerine kullanılmayan abonelikleri kapatmak, cihazların ömrünü bakım ve onarımla uzatmak, gereksiz yüksek çözünürlüklü aktarımı azaltmak ve güvenilir geri dönüşüm kanallarını kullanmak gibi davranışlar seçilebilir. Çocukların kişisel hesapları veya cihazları kontrol edilirken mahremiyet ve güvenli internet ilkeleri de korunmalı.

Etkinin sürmesi için ne yapılabilir?

Bir farkındalık programının başarısı yalnızca katılımcı sayısıyla değil, sonrasında davranışa dönüşen adımlarla ölçülebilir. Dağıtılan fidanların yaşama oranı, okullarda kurulan çevre grupları, çocukların hazırladığı önerilerin kurumlarca değerlendirilmesi ve benzer programların ilçelerde tekrarlanması takip edilebilir göstergelerdir.

Çocukların hazırladığı önerilere kurumların yanıt vermesi, katılım hakkını güçlendirir. Örneğin seçilen birkaç öneri için sorumlu birim, uygulanabilirlik değerlendirmesi ve sonuç tarihi açıklanabilir. Uygulanamayan önerilerde de nedenin çocukların anlayabileceği dille anlatılması önemlidir. Böylece etkinlik, yetişkinlerin konuştuğu tek yönlü bir programa değil, çocukların görüşünün izlendiği bir sürece dönüşür.

Hakkâri’nin iklim ve coğrafya koşullarına uygun yerel örnekler kullanılması da eğitimi güçlendirir. Su tasarrufu, atık ayrıştırma, kış aylarında enerji kullanımı ve yeşil alanların korunması gibi konular çocukların günlük yaşamla bağ kurabileceği başlıklardır. Özgün Gündem, programın devamı veya çocukların önerilerine ilişkin yeni bir çalışma açıklanırsa haberi güncelleyecek.

Takip içeriklerinde çocukların başarı ve görüşleri görünür kılınırken ad, okul, konum ve fotoğraf gibi kişisel bilgiler gereğinden fazla paylaşılmayacak. Kurumların yayımladığı materyallerde de çocuk güvenliği gözetilecek. Etkinliğin sonucu, kişisel tanıtımdan çok üretilen öneriler ve sürdürülen çevre çalışmaları üzerinden değerlendirilecek.

Kaynak: Hakkâri Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bilgilendirmesi ve Özgün Gündem Haber Merkezi.