Çin-Mısır iş birliği, tekil altyapı projelerinden yatırım, istihdam ve pazarları buluşturan daha kapsamlı bir modele dönüşüyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, çarşamba günü Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Es Sisi ile yaptığı görüşmede, iş birliğinin derinleştirilmesi ve ortak geleceği paylaşan bir Çin-Mısır topluluğu oluşturulması yönündeki çalışmaların sürmesi gerektiğini söyledi.

Yerel kalkınmada yeni dönem

Süveyş bölgesindeki ekonomik hareketlilik, geleneksel imalatın ötesine geçmeye başladı. Güneş enerjisi projeleri ve gelişmekte olan döngüsel ekonomi, daha yeşil ve düşük karbonlu bir kalkınma sürecine işaret ediyor. Yeni sektörlere yönelen büyüme, Mısır ekonomisi ve iş gücü açısından da doğrudan fayda sağlıyor.

Çin yatırımlarıyla yürütülen projeler, Mısır'ın elektrik tedarik altyapısının güçlenmesine katkıda bulundu. Bir güneş enerjisi santrali trafo merkezi projesi, tamamlanmasının ardından yaklaşık 16.000 gigavat-saat elektrik sağladı.

Çinli şirketler, yerel mühendis ve işçilere eğitim verirken bazı Mısırlı çalışanlar teknik ve idari görevlere yükseldi. China XD Electric ile Mısırlı EGEMAC şirketinin ortak girişiminde çalışanların yüzde 97'sini yerel işçiler oluşturuyor.

Bu tablo, karşılıklı faydaya dayalı daha geniş bir kalkınma modelinin parçası olarak değerlendiriliyor. Xi, ziyareti öncesinde Mısır medyasında yayımlanan imzalı makalesinde, Çin ve Mısır'ın “karşılıklı fayda ve kazan-kazan temelli iş birliğini amaçlaması ve ortak kalkınma konusunda referans alınan bir örnek oluşturması gerektiğini” belirtti.

Mısır ürünleri Çin pazarında büyüyor

Çin-Mısır iş birliğinin ticari boyutu da iki ülkeye daha fazla karşılıklı fayda sağlıyor. Mısır ürünleri, Çin'in geniş tüketici pazarında giderek daha fazla yer buluyor.

Çin'in resmî verilerine göre, 2026'nın ilk yedi ayında iki ülke arasındaki ticaret hacmi 95,19 milyar yuana, yani 14,16 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 18,7 artışa karşılık geldi. Çin'in Mısır'a yaptığı ihracat yüzde 17,5 yükselirken, Mısır'dan gerçekleştirilen ithalat yüzde 49,4 arttı.

Tarım ürünleri, ticaretteki büyümenin öne çıkan alanlarından biri oldu. Çin'in Mısır'dan yaptığı tarım ürünü ithalatı yılın ilk yedi ayında yüzde 82,6 arttı ve toplam ithalatın yüzde 41,7'sini oluşturdu.

Mısır, Çin'in dondurulmuş çilekte en büyük, ketende ise üçüncü büyük tedarikçisi konumuna geldi. Bu iki ürünün Çin'in ilgili ithalat kalemlerindeki payları sırasıyla yüzde 96,7 ve yüzde 7,7 olarak kaydedildi.

Dünyanın önde gelen portakal ihracatçıları arasında yer alan Mısır, 2025'te Çin'e yaklaşık 26 milyon dolar değerinde taze portakal gönderdi. Yılda birkaç kez Çin'e giden bir tarım ürünleri ihracatçısı, Mısır portakalına yönelik yoğun talebin üreticileri kaliteyi artırmaya teşvik ettiğini ifade etti.

Mısır'ın Al-Ahram gazetesinde yayımlanan bir makalede ise Çin'in Afrika ülkelerinden gelen ürünlere uyguladığı sıfır gümrük tarifesinin, 1,4 milyardan fazla kişinin bulunduğu bir pazarın kapılarını açtığı belirtildi. Bununla birlikte düşük tarifelerin tek başına başarıyı garanti etmeyeceği; ürün kalitesi, düzenli tedarik ve yerel pazarlamanın Çin'de büyümek isteyen Mısırlı şirketler için önemini koruduğu vurgulandı.

İlişkiler ticaretin ötesine taşınıyor

Diplomatik ilişkilerin 70. yılına ulaşan Çin ve Mısır arasındaki ortaklık, yatırım ve ticaretle sınırlı kalmıyor. Mısır, Çin Halk Cumhuriyeti ile diplomatik ilişki kuran ilk Arap ve Afrika ülkesi olurken, iki ülke zaman içinde kültür, eğitim, bilim ve teknoloji ile sağlık alanlarında da iş birliğini genişletti.

Xi, Çin ve Mısır'ın gelişmekte olan ülkeler arasındaki dostluk, dayanışma ve iş birliğine örnek oluşturduğunu belirterek, her iki ülkenin de Küresel Güney'in önemli üyeleri olduğuna dikkat çekti.

Mısır'ın coğrafi ve siyasi konumu, ortaklığa bölgesel bir boyut da kazandırıyor. Arap dünyası ile Afrika arasında köprü görevi gören Mısır, Çin ile birlikte Birleşmiş Milletler ve BRICS dâhil çok taraflı platformlarda eş güdümlü hareket ediyor.

Xi, Orta Doğu'da istikrarsızlığın sürdüğü bir dönemde bölgesel güvenlik konusunda daha fazla özerklik, sıcak jeopolitik sorunlara kapsamlı yaklaşım, güvenliği destekleyen kalkınma ve daha güçlü uluslararası koordinasyon çağrısı yaptı.

Önümüzdeki süreçte Çin-Mısır iş birliğinin seyri; yatırım, yerel istihdam, tarım ticareti ve çok taraflı platformlardaki koordinasyonun nasıl ilerleyeceğiyle şekillenecek.